Zakład Kanady

Krótka historia

 

Pierwszy kurs z problematyki kanadyjskiej (semestralny wykład  pt. Kanada: historia, literatura i problematyka współczesna) został uruchomiony na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 1997/98 w ramach programu studiów amerykanistycznych, funkcjonującego przy międzywydziałowej katedrze amerykanistyki. Zajęcia były otwarte  nie tylko dla studentów UJ, ale także dla słuchaczy z innych uczelni. Kontynuowano je przez trzy kolejne lata, do czasu gdy w roku akademickiego 2001/02, został powołany dwuosobowy Zakład Kanady. Wszedł on w skład nowoutworzonego Instytutu Studiów Regionalnych UJ, a jego pracownicy (dr hab. Anna Reczyńska i dr Marta Kijewska-Trembecka) prowadzili blok zajęć kanadystycznych, rozszerzony i włączony do programu dwuletnich studiów magisterskich z problematyki amerykańskiej. Od roku akademickiego 2004/5, po kolejnej modyfikacji, kursy dotyczące Kanady znalazły sie w programie pięcioletnich, dwustopniowych studiów z problematyki amerykańskiej, przejętych w styczniu 2005 r. przez powstały wówczas Instytut Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Dwa lata później skład Zakładu Kanady IAiSP powiększał się o dr Magdalenę Paluszkiewicz-Misiaczek oraz dr Marcina Gabrysia. Dotacja pana Henry Slabego z Toronto oraz granty International Council of Canadian Studies ułatwiły pracownikom i doktorantom  prowadzenie kwerend w Kanadzie a także organizowanie w Instytucie Amerykanistyki wykładów gościnnych kanadyjskich uczonych, dyplomatów i ciekawych postaci ze świata kultury.  Otrzymane środki  umożliwiły też zakup sprzętu elektronicznego i budowę kolekcji kanadyjskich i dotyczących Kanady  książek oraz materiałów audiowizualnych. Zbiór ten, ciągle wzbogacany, został przejętej przez  bibliotekę amerykanistyczną Instytutu i trwa proces jego katalogowania w systemie Biblioteki Jagiellońskiej.

W Zakładzie Kanady UJ mieści sie siedziba Polskiego Towarzystwem Badań Kanadyjskich a obecny prezes Towarzystwa, dr Marcin Gabryś, jest pracownikiem Zakładu. Współpracujemy z innymi ośrodkami prowadzącymi badania oraz studia z szeroko rozumianej problematyki kanadyjskiej, zarówno działającymi w Polsce (zwłaszcza z Centrum Studiów Kanadyjskich Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach) a w ramach International Council of Canadian Studies z przedstawicielami wielu ośrodków naukowych w Europie i Ameryce

 

Lista pracowników Zakładu

 

Badania Zakładu Kanady

» Zainteresowania badawcze

- historia Kanady i jej uwarunkowania

- współczesne społeczeństwo kanadyjskie

- dzieje imigracji do Kanady, polityka imigracyjna oraz dawne i obecne problemy imigrantów 

- mozaika etniczna, wielokulturowość i polityka wielokulturowości w Kanadzie

- polska diaspora w Kanadzie: jej dzieje i problemy współczesne

- polska fala imigracji lat 80. i 90. XX w., jej znaczenie oraz wpływ na zmiany polskiej grupy

  etnicznej w Kanadzie

- system polityczny Kraju Klonowego Liścia i jego funkcjonowanie

- polityka zagraniczna Kanady, zwłaszcza jej relacje z USA

- polityka Kanady wobec weteranów wojennych oraz uczestników misji pokojowych i

  stabilizacyjnych

- problematyka quebecka: tendencje separatystyczne oraz relacje mieszkańców Quebecu z

   innymi grupami etnicznymi

- ludność Rodzima Kanady i jej kultura

- kanadyjska Arktyka, jej status geopolityczny i nowe formy samorządu wśród mieszkańców

  kanadyjskiej  Północy

- kanadyjskie diaspory w Kanadzie oraz ich wzajemne relacje

- współczesna sytuacja Ludności Rdzennej w Kanadzie, ze szczególnym uwzględnieniem  

  zmian społecznych poszczególnych grup

- nowe formy samorządu wśród mieszkańców kanadyjskiej  Północy

- dzieje kobiet  oraz ruchów kobiecych w Kanadzie  

-  relacje etniczne w kanadyjskim Kościele rzymskokatolickim na przełomie XIX i XX wieku

» Konferencje i seminaria zorganizowane przez Zakład Kanady

- 2004 : Kraków - czterodniowa konferencja międzynarodowa łącząca trzeci Kongres Polskiego Towarzystwa Badań Kanadyjskich i trzeci  Kongres Central European Canadianist (180 uczestników)

Tytuł : Place and Memory in Canada. Global Perspectives                Publikacja: Place and Memory in Canada. Global Perspectives/Lieu et mémoire au Canada: perspectives globales, M. Misiaczek, A.Reczyńska, A. Śpiewak red., Kraków: PAU 2005.

- 2008: Kraków - jednodniowa konferencja zorganizowana wspólnie z kanadyjską Association for Canadian Studies (23 uczestników z Kanady i z Polski)

Tytuł: Canada & Poland: Diaspora and Diversity

 2010: Kraków - trzydniowy piąty kongres Polskiego Towarzystwa Badań Kanadyjskich zorganizowana wspólnie z ośrodkami badań kanadyjskich Uniwersytetu  Śląskiego (80 uczestników)

Tytuł:  Towards Critical Multiculturalism:  Dialogues Between / Among  Canadian Diasporas.

Publikacja: Towards Critical Multiculturalism: Dialogues Between / Among Canadian Diasporas/ Vers un multiculturalism critique: dialogues entre les  diasporas canadienes, E.Bujnowska, M.Gabryś, T.Soroka,  Katowice: PARA 2011.

- od roku 2011: coroczne seminaria poświęcone podsumowaniu najważniejszych wydarzeń w Kanadzie  http://www.iaisp.uj.edu.pl/badania/konferencje/-/journal_content/56_INSTANCE_2enJ/1479490/86385111

- 17 czerwca ​2015 r. kanadyjska telewizja publiczna CBC wyemitowała ​ program z udziałem ​pracownika Zakładu dra Marcina Gabrysia na temat zmian w kanadyjskiej polityce  zagranicznej​. Ukazano w nim również studia kanadyjski​e​ w IAiSP UJ oraz aktywność Polskiego ​Towarzyst​wa Badań Kanadyjskich (https://t.co/pu7gb9OWdU)

- wykłady gościnne miedzy innymi: profesorów Jana Grabowskiego i Petera Bischoffa z University of  Ottawa oraz Sama Soleckyego z University of Toronto; pisarzy Tompsona Highwaya i Janice Kiluk-Keefer, senator Raynell Andreychuk, ambasadorów Kanady w Polsce: Ralpha Lysyszyna, Daniela Costello i Davida Prestona oraz attaché Sił Zbrojnych Kanady pułkownika Daniela Geleyna.

» Granty badawcze pracowników jednostki

- Grant NCN: Pokój, porządek i dobry rząd. Najważniejsze zagadnienia współczesnej polityki Kanady, zakończony w 2014 r.

Publikacja: Kanada na przełomie XX i XXI wieku. Polityka, społeczeństwo, edukacja, M.  Kijewska-Trembecka, red. (współautorzy: dr Marcin Gabryś, dr hab. Marta Kijewska-Trembecka, dr hab. Radosław Rybkowski, dr Tomasz Soroka), Kraków: Księgarnia Akademicka 2013 ( http://www.iaisp.uj.edu.pl/najnowsze-publikacje/-/journal_content/56_INSTANCE_3ROoDoS0GjEs/1479490/76650688)

- Grant NCN w trakcie realizacji: Kanada jako mocarstwo selektywne. Rola i pozycja międzynarodowa Kanady po 1989 roku ( kierownik : dr Marcin Gabryś)

» Plany jednostki na rok akademicki 2015/2016

Publikacje:

- dr M.Paluszkiewicz-Misiaczek na temat opieki nad weteranami w Kanadzie

- przygotowanie podręcznika akademickiego temat dziejów i problemów Ludności Rodzimej

    Ameryki Północnej i Południowej

- monografia o wieloetnicznym Montrealu

Badania:

- zarządzanie inuickimi jednostkami samorządowymi Nunavut, Nunavik, Inuvialuit i Nunatsiavut w kanadyjskiej Arktyce (dr. M.Gabryś: stypendium w Canadian Studies Robarts Centre of York University)

- polscy emigranci z lat 80. i 90. XX wieku w Kanadzie

 

Publikacje pokonferencyjne